Čardaš iz komšiluka Opšte

Balaton je Mađarsko more

Mađarska nema more, ali zato ima svojevrstan dragulj, jezero Balaton.

Jezero poseduje izuzetno dugačku obalu dužine 236 kilometara, a zovu ga Mađarsko more, ali i blatno jezero. Balaton je omiljeno mesto domaćih turista za letovanje ili vikend odmor.

Jezero Balaton je ujedno i najveće jezero centralne Evrope, a nalazi se na 80 kilometara jugozapadno od Budimpešte, glavnog grada Mađarske. Smešteno je dužinom podnožja planine Bakonj (Bakony), a površina jezera iznosi čak 591 kilometar. Maksimalna dubina jezera je 11 metara, a najširi deo jezera ima 14 kilometara.

Jezero Balaton je najveće jezero centralne Evrope. Može se reći da je jezero Balaton jedno od glavnih turističkih atrakcija u regionu. Južna obala jezera je ravna i nivo vode plitak, tako da je potrebno dublje ući u jezero da bi izbegli plićak. Ovaj deo obale je poznat po odmaralištima i brojnim plažama. Severna obala je smeštena u planinskom području, a poznata je po brojnim istorijskim dešavanjima. U Hevizu (Hévíz) i Balatonfuredu (Balatonfüred) vlasnici zemljišta su bili vinogradari, čiji su vinogradi na žalost bili uništeni napadom Filoksere. Nakon propasti te privredne grane, vlasnici zemljišta su se okrenuli gradnji letnjikovaca koje su počeli iznajmljivati turistima počevši od 19.veka.

Rimljani su ovo jezero zvali Pelsodis i Pelso i poznato je da je naziv indoevropskog porekla. Na Češkom Pelso označava “duboki kraj jezera”, ali je kasnije naziv zamenjen slovačkim “bolto” što u prevodu znači blato i zbog toga jezero Balaton ima još i naziv “Blatno jezero”. Zanimljivo je i to da su Rimljani jezero Balaton još zvali i “ravno jezero”. Slavenski pisac Pribina je 1846.godine počeo izgradnju tvrđave, koja je bila njegovo sedište moći. U regiji Zalavara bilo je nekoliko crkvi, koje su bile okružene šumama i močvarama. Piščev dvorac je bio dobro utvrđen i ujedno bio i prestonica tadašnje Kneževine Balaton. Dvorac je bio poznat i kao “Blatnohrad” (Tvrđava Močvara), a služio je i za odbranu od napada Moravljana i Bugara.

U Hevizu i Balatonfuredu bilo je puno vinograda koji su na žalost bili uništeni napadom Filoksere. Korito jezera Balaton relativno je mlado i pretpostavlja se da je nastalo pre oko milion godina. Na samom početku tu je bilo smešteno 5 jezera u pravcu sever-jug, a kada je erozija raskinula razdelne grebene u tom trenutko se svih pet jezera spojilo u jedno. Neki od preostalih tragova mogu se videti u samoj konfiguraciji jezera, a poluostrvo Tihanj (Tihany) sa severne obale na tom mestu sužava jezero na samo 1,6 kilometara širine.

Od maja do oktobra ovde preovladava uglavnom sunčano i toplo vreme i klima je uglavnom kontinentalna. Tokom zime jezero bude uglavnom prekriveno ledom debljine do 20 centimetara.

Jezero Balaton je relativno mlado i pretpostavlja se da je nastalo pre oko milion godina. Balaton je već odavno mesto koje posećuje Mađarska Aristokracija. Što se Mađarske srednje klase tiče, ona je na jezero Balaton počela dolaziti tek krajem 19.veka. Između 1861. i 1909.godine izgradnjom železnice, turizam se počeo sve više razvijati, a pravi procvat turizma se desio 1950-tih godina. U periodu između 1960-tih i 1970-tih godina Balaton podrškom vlade, postaje izuzetno atraktivna turistička destinacija.

Broj noćenja je konstantno rastao kako u hotelima, tako i u kampovima, a naročito je rasla poseta takozvanih vikend gostiju, koji su dolazili iz Budimpešte. U ranijem periodu za vreme socijalizma, veliki broj turista je dolazio iz tadašnje istočne Nemačke. Zanimljivo je da su na Balaton dolazili i građani tadašnje zapadne Nemačke pa je Balaton često bio mesto susreta porodica i prijatelja sa obe strane berlinskog zida.

Među najpoznatija turistička mesta jezera Balaton, možemo izdvojiti Šiofok (Siófok), Balatonfured (Balatonfüred) i Kesthelj (Keszthely). Mesto Zomardi (Zamárdi) je još jedno turističko mesto i dodatno poznato po značajnom festivalu elektronske muzike pod nazivom “Balaton Sound”, koji se održava od 2007.godine. Balatonkenese bio je domaćin više tradicionalnih gastronomskih festivala. Šiofok je mesto koje zbog brojnih klubova, privlači veliki broj mladih ljudi. Balatonfured je istorijsko kupalište i mesto u kome se održava poznati “Anna Ball”.

Najpoznatija turistička mesta jezera Balaton su Šiofok (Siófok), Balatonfured (Balatonfüred) i Kesthelj (Keszthely). Glavna turistička sezona počinje krajem juna i traje sve do kraja avgusta meseca. Ono što privlači veliki broj turista je temperatura vode jezera od skoro 25 stepeni, što kupanje u ovom jezeru čini izuzetno prijatnim. Najveći deo plaža u skoro svim odmaralištima sastoji se od trave i šljunkovitog peska. Deo plaža čine i veštačke peščane plaže koje su plitke i treba duboko zaći u vodu da biste došli u dublju vodu.

Turistički sadržaji jezera Balaton su brojni i turisti mogu uživati u obilasku sela, planina, vinarija, a u ponudi je i ribolov, jedrenje i veliki broj vodenih sportova i ti sadržaji se nalaze uglavnom na severnom delu jezera. Posebnu su zanimljive posete vinarijama, jer Mađarska vina imaju dugu tradiciju, a poznata su po izuzetnom kvalitetu.

Zabavni život noću uglavnom je organizovan na južnoj strani jezera. Biciklistički turizam je odlično razvijen, tako da skoro kompletnu obalu jezera okružuju posebno izgrađenim biciklističkim stazama. Napomenuli smo da je sezona na Balatonu najjača tokom leta, mada se može reći kako je Balaton isto izuzetno zanimljiv za turiste i zimi. Posetioci zimi uživaju u sankanju, klizanju pa i jedrenju zaleđenim jezerom. Posebna atrakcija organizovana je za pecaroše kojima ne smeta hladnoća i led pa pecaju kroz izbušene rupe na ledu.

Glavna turistička sezona na Balatonu počinje krajem juna i traje do kraja avgusta. Okolina jezera obiluje bogatim raznolikim životinjskim i biljnim svetom. U blizini mesta Kesthelj ima puno trske gde svoja gnezda pravi veliki broj retkih primeraka ptica, koja su svoj život prilagodila blizini vode. Na poluostrvu Tihanj čak postoji i rezervat za divlje životinje. Na samom severozapadu jezera, nalaze se velike količine vulkanskog tla i taj deo je poznat po brojnim vinogradima. Zemlja na južnom delu jezera Balaton je izuzetno kvalitetna i plodna. Na žalost poljoprivreda i vinogradarstvo su bili više zastupljeni pre naglog razvoja turizma. Balatonfured je ranije bio već tradicionalno poznat po izuzetno lekovitim izvorima vode. Sa sigurnošću se može reći da je mesto Tihanj najpoznatije i ujedno najstarije mesto na Balatonu. Ovo poznato mesto poseduje biološku stanicu i muzej.

Poluostrvu Tihanj poseduje rezervat za divlje životinje. U novije vreme osim samih Mađara, vikendice i kuće na obalama Balatona kupuje sve veći broj stranaca, naročito Rusa i Nemaca. Ovo jezero ima čak i svoj mali aerodrom “Heviz Balaton” koji je u funkciji tokom sezone. Na aerodrom sleću avioni sa turistima iz Moskve, Rige, Dresdena, Frankfurta, Lajpciga, Berlina i Hamburga. Ovaj mali aerodrom radi od aprila do oktobra, a ponekad ga Lufthanza sa manjim avionima koristi čak u oktobru i novembru.

Neobično je to da se vreme nad jezerom Balaton može izuzetno brzo promeniti pa ako dolazi neko veće nevreme postoje zastavice koje upozoravaju kupače na nevreme koje se približava, a ako vidite da je ispaljena crvena raketa, istog trenutka izađite iz jezera na obalu. Pisac ovih redovno je imao priliku da poseti i uživa u lepotama jezera Balaton, a kako to izgleda teško je objasniti. Zato vam toplo preporučujemo ako još niste bili na Balatonu da ga što pre posetite i uživate u njegovim čarima.

Izvor fotografija: Pixabay

Reklame

Reklame